Bài 21. Hợp kim. (Tr99, 100, 101 SGK HOÁ 12 KNTT)
Khung xe đạp, xe máy, ô tô hay thân vỏ máy bay thường được làm bằng hợp kim. Vậy, hợp kim là gì? Hợp kim có những tính chất khác biệt nào so với kim loại thành phần mà được sử dụng rộng rãi như vậy?
– Hợp kim là hợp chất chứa một kim loại cơ bản và một số kim loại khác hoặc phi kim.
– Hợp kim có nhiều tính chất hoá học tương tự các kim loại thành phần.
– Hợp kim có tính chất vật lí khác biệt so với kim loại thành phần như như bền dù ở nhiệt độ cao, ít bị ăn mòn; cứng hơn; độ dẫn điện, dẫn nhiệt, độ dẻo của hợp kim thường kém hơn;…
Trong đời sống và sản xuất, hợp kim được sử dụng rộng rãi hơn nhiều so với kim loại nguyên chất. Hãy tìm hiểu và nêu tên gọi, thành phần chính của các hợp kim có đặc điểm sau:
a) Hợp kim nhẹ, bền, dùng để chế tạo các chi tiết của máy bay, ô tô,…
b) Hợp kim cứng và bền dùng để xây dựng nhà cửa, cầu cống.
a) Hợp kim duralumin nhẹ, bền, dùng để chế tạo các chi tiết của máy bay, ô tô,… Thành phần chính của hợp kim này là nhôm.
b) Thép cứng và bền dùng để xây dựng nhà cửa, cầu cống. Thành phần chính của thép là sắt.
Hãy nêu tên và ứng dụng của một số hợp kim thông dụng của nhôm và sắt?
Hợp kim | Ứng dụng |
Gang (95%Fe + 2-4%C) | sản xuất thép, chế tạo dụng cụ đun nấu, đúc chi tiết máy.. |
Thép thường Fe +C (<2%) | Chế tạo máy, xây dựng |
Hợp kim siêu cứng: Co-Cr-W-Fe | Chế tạo mũi khoan,.. |
Thép chổng gỉ (Fe + ~10%Cr + Ni) | Dụng cụ y tế, dụng cụ nhà bếp.. |
Duralumin | Nhẹ, cứng, bền dùng chế tạo máy bay.. |
Cho biết một số đặc tính vượt trội của hợp kim gang, thép, duralumin so với kim loại cơ bản trong hợp kim?
Gang: Cứng hơn, giòn hơn sắt.
Thép: có tính cứng, chịu nhiệt và các tính chất quý khác như chống gỉ, chống ăn mòn…
Duralumin: nhẹ, cứng và bền hơn nhôm.
